त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा रनवेमा भएको बिजुली ‘सर्ट’का कारण शनिबार साढे चार घण्टा उडान बन्द हुँदा करिब दर्जनभन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय जहाजहरू अन्य देशमा ‘डाइभर्ट’ भएका छन्। तर, नेपालकै दुई नयाँ अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल — पोखरा र भैरहवा — मा कुनै पनि जहाज गएको छैन।
सिमराको आकाशमा लामो समय ‘होल्ड’ गरेका कतार एयरलाइन्स, कोरियन एयर र फ्लाइ दुबईका जहाजहरू क्रमशः ढाका, दिल्ली र लखनउतर्फ मोडिए। यसले फेरि एकपटक प्रश्न उठाएको छ — आखिर किन नेपालकै नयाँ विमानस्थलहरू वैकल्पिक रूपमा प्रयोगमा आउन सकेनन्?
पूर्वाधार तयार भए पनि प्रयोगमा समस्या
नेपाल नागरिक उड्डयन प्राधिकरणका पूर्वमहानिर्देशक राजकुमार क्षेत्रीका अनुसार, पोखरा र भैरहवा दुवै विमानस्थलमा वैकल्पिक अवतरणका लागि आवश्यक सबै पूर्वाधार छन्।
पोखरा विमानस्थलका निर्देशक जगन्नाथ निरौलाका अनुसार पनि ग्राउन्ड ह्यान्डलिङ, प्राविधिक टोली र होटल सुविधा सबै उपलब्ध छन्।
तर, त्रिभुवन विमानस्थलका प्रवक्ता रिन्जी शेर्पाका अनुसार, डाइभर्टको निर्णय विमानस्थलले होइन, एयरलाइन्स कम्पनीहरूले नै गर्छन्।
उनका शब्दमा — “एयरलाइन्सले आफ्नो यात्रु र गन्तव्यको सुविधा हेरेर वैकल्पिक विमानस्थल तय गर्छन्।”
सरकारले दिएको छुट पनि पर्याप्त आकर्षक छैन
नेपाल सरकारले गौतमबुद्ध र पोखरा विमानस्थलमा अन्तर्राष्ट्रिय उडान बढाउनका लागि ल्यान्डिङ, पार्किङ र ग्राउन्ड ह्यान्डलिङमा ७५ प्रतिशत छुट दिएको छ।
तर, नियमित उडान नहुँदा यी विमानस्थलहरू अझै पनि ‘स्लीप मोड’ मा देखिन्छन्।
भैरहवाको गौतमबुद्ध अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल हाल एयर एसियाले मात्र नियमित उडान गर्दै आएको छ। कतार एयर, फ्लाइ दुबई, एयर जजिरा, नेपाल एयरलाइन्स लगायतले प्रारम्भमा उडान सुरु गरे पनि पछि बन्द गरेका छन्।
पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलको अवस्था
२०२३ जनवरी १ (२०७९ पुस १७) मा उद्घाटन भएको पोखरा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थल अहिले प्रायः आन्तरिक उडानमा सीमित छ।
चीनको २२ अर्ब रुपैयाँ ऋण र अनुदानमा बनेको यो विमानस्थल ३८ सय ९९ रोपनी क्षेत्रमा फैलिएको छ र वार्षिक १० लाख यात्रुलाई सेवा दिन सक्षम छ।
अहिले हिमालय एयरलाइन्सले पोखरा–ल्हासा उडान साप्ताहिक रूपमा गर्दै आएको छ।
भुटान एयरलाइन्स र सिचुवान एयरलाइन्स पनि नजिकै उडान पुनः सुरु गर्ने तयारीमा छन्।
त्रिभुवन विमानस्थल अझै ‘ओभरलोडेड’
नेपालको सबैभन्दा पुरानो त्रिभुवन अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थलमा दैनिक करिब ३५० उडान सञ्चालन हुन्छन्।
३० भन्दा बढी अन्तर्राष्ट्रिय एयरलाइन्सले सेवा दिइरहेका छन् र दैनिक करिब २३ हजार यात्रु ओहोरदोहोर गर्छन्।
यसै चाप कम गर्नकै लागि भैरहवा र पोखरा विमानस्थल निर्माण गरिए पनि, वास्तविक वैकल्पिक प्रयोग भने अझै नदेखिएको विशेषज्ञहरूको भनाइ छ।
पूर्वाधार र सरकारी छुट दुवै उपलब्ध भए पनि, पोखरा र भैरहवा अन्तर्राष्ट्रिय विमानस्थललाई नियमित अन्तर्राष्ट्रिय प्रयोगमा ल्याउन अझै समय लाग्ने देखिन्छ।
नियमित उडान, अन्तर्राष्ट्रिय सहकार्य र एयरलाइन्सको विश्वास पुनः प्राप्त नगरी यी विमानस्थलहरू ‘पूर्ण वैकल्पिक’ बन्न सक्ने अवस्था छैन।