आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचन नजिकिँदै गर्दा मुलुकको राजनीतिक परिदृश्य पुनः तातिएको छ। राष्ट्रपति रामचन्द्र पौडेलले सर्वदलीय बैठक बोलाउँदै देश, जनता, लोकतन्त्र र संविधानको रक्षाका लागि आगामी निर्वाचन नै एक मात्र विकल्प भएको बताएका छन्।
जेन–जी आन्दोलनको करिब एक महिनापछि पहिलो पटक बसेको उक्त बैठकमा राष्ट्रपति पौडेलले फागुन २१ गतेका लागि तोकिएको निर्वाचनमा सबै दललाई केन्द्रित हुन आग्रह गरे। उनले लोकतन्त्रको रक्षा सबै दलहरूको साझा जिम्मेवारी रहेको उल्लेख गर्दै शान्ति, सुरक्षा र निष्पक्ष वातावरणमा चुनाव सम्पन्न गर्न सरकार जिम्मेवार हुनुपर्ने बताए।
राष्ट्रपतिका प्रेस सल्लाहकार किरण पोखरेलका अनुसार, पौडेलले निष्पक्ष र भयरहित निर्वाचनका लागि आवश्यक तयारी र सुरक्षा प्रत्याभूति गर्न सरकारलाई सुझाव दिएका छन्।
पौडेलले दलहरूबीचको असमझदारी र अस्पष्टता हटाएर संवादमार्फत समाधान खोज्न आग्रह गर्दै भने —
“निर्वाचनबाहेक अन्य विकल्प खोज्ने प्रयास देश र लोकतन्त्र दुवैका लागि घातक हुनेछ।”
प्रधानमन्त्री कार्कीको पहिलो राजनीतिक संवाद
राष्ट्रपतिद्वारा डाकिएको सर्वदलीय बैठकमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्कीले पहिलो पटक राजनीतिक दलहरूसँग प्रत्यक्ष संवाद गरिन्। प्रधानमन्त्री भएपछि उनले पहिलोपटक दलसँग आमनेसामने बैठक गरेकी हुन्।
बैठकमा सहभागी दलका नेताहरूसँग कार्कीले भनिन् —
“दलहरूको सहभागिताबिना निर्वाचन सम्भव छैन। सरकारले स्वतन्त्र, निष्पक्ष र भयरहित चुनाव सुनिश्चित गर्न शान्ति–सुरक्षाको व्यवस्था गर्छ।”
उनले जेन–जी आन्दोलनको सन्दर्भमा भनेकी थिइन् —
“जेन–जीहरू हाम्रो सन्तान हुन्। उनीहरूको असन्तुष्टि बुझ्नुपर्छ र आगामी दिनमा जनभावना आत्मसात् गर्दै अघि बढ्नुपर्छ।”
दलहरूको असन्तुष्टि र प्रश्न
बैठकमा दलका नेताहरूले सरकारले निर्वाचन कार्यक्रम परामर्शबिना अघि बढाएको भन्दै असन्तुष्टि व्यक्त गरे। केही नेताहरूले “राष्ट्रपतिले किन बैठक राखे?” भन्ने प्रश्न पनि उठाए।
प्रधानमन्त्री कार्कीले जवाफ दिँदै भनिन् —
“बैठक राष्ट्रपतिबाट हाम्रो आग्रहमै राखिएको हो, तर अबदेखि बैठकहरू सिंहदरबारमै हुनेछ।”
यस्तै, नेताहरूले पूर्वप्रधानमन्त्रीद्वय केपी शर्मा ओली र पुष्पकमल दाहाल प्रचण्डका सुरक्षाकर्मी फिर्ता गरिएको विषयमा पनि प्रश्न गरे। जवाफमा गृहमन्त्री ओमप्रकाश अर्यालले यो निर्णय पहिल्यैको कार्यविधि र मापदण्डअनुसार लिइएको बताए।
बैठकमा सहभागी प्रमुख नेताहरू
बैठकमा प्रधानमन्त्री सुशीला कार्की र मन्त्रीहरूका साथै विभिन्न दलका वरिष्ठ नेताहरू सहभागी थिए:
- नेपाली कांग्रेसबाट पूर्णबहादुर खड्का र गगन थापा
- नेकपा (एमाले) बाट ईश्वर पोखरेल र शंकर पोखरेल
- नेकपा (माओवादी केन्द्र) बाट नारायणकाजी श्रेष्ठ र वर्षमान पुन
- राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टीबाट डीपी अर्याल र विपिनकुमार आचार्य
- राष्ट्रिय प्रजातन्त्र पार्टीबाट ज्ञानेन्द्रबहादुर शाही र मीना लामा
- नेकपा (एकीकृत समाजवादी) बाट राजेन्द्रप्रसाद पाण्डे र धनश्याम भुसाल
- जनता समाजवादी पार्टीबाट रेनु यादव
- जनमत पार्टीबाट चन्द्रकान्त राउत र डा. जयकुमार राउत
- लोकतान्त्रिक समाजवादी पार्टीबाट ज्ञानेन्द्र झा र सर्वेन्द्रनाथ शुक्ला
- नागरिक उन्मुक्ति पार्टीबाट रेशम चौधरी
- नेपाल मजदुर किसान पार्टीबाट सुनील प्रजापती
- जसपा नेपालबाट विद्युत् बज्राचार्य र प्रकाश अधिकारी
राजनीतिक सहमति खोज्ने प्रयास
राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्रीबीच सहमतिअनुसार डाकिएको सर्वदलीय बैठकको मुख्य उद्देश्य निर्वाचन तयारी र दलहरूको भूमिकाबारे साझा समझदारी बनाउनु थियो।
दलहरूबीच अझै पनि चुनावी सहभागिता र राजनीतिक दिशाबारे स्पष्टता नआएकाले, राष्ट्रपतिको चुनाव र आगामी प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा दलहरू दोधारमा रहेको विश्लेषकहरूको भनाइ छ।