आगामी कात्तिक १७ गते हुने रुपन्देही–३ उपनिर्वाचनलाई प्रमुख राजनीतिक दलहरूले आगामी २०८४ को आमनिर्वाचनको संकेत दिने ‘मिनी जनमतसंग्रह’का रूपमा हेरेका छन्।
यो उपनिर्वाचन सत्तारुढ नेपाली कांग्रेस, एमाले र विपक्षी राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का लागि प्रतिष्ठाको विषय बनेको छ। २०७९ को चुनावमा कांग्रेस र एमाले गठबन्धनको प्रभावले परिणाम टुंगिएको भए पनि, यसपटक रास्वपा मुख्य चुनौतीका रूपमा उदाएको छ।
अघिल्लो निर्वाचनमा राप्रपाका दीपक बोहोराले एमालेको समर्थनमा तत्कालीन गृहमन्त्री बालकृष्ण खाँणलाई हराएका थिए। यस पटक भने कांग्रेस, एमाले र रास्वपा सबैले आफ्नो प्रभाव परीक्षणका लागि उम्मेदवार छनोटमा रणनीतिक रूपमा ध्यान दिएका छन्।
कांग्रेसको तयारी
कांग्रेसभित्र प्रमोद यादव, रामचन्द्र ढकाल र सुशील गुरुङको नाम चर्चामा छ। पार्टी नेताहरू निर्वाचन क्षेत्रमा पुगेर जनमत बुझेर फर्किएका छन्। प्रचार विभाग प्रमुख मीन विश्वकर्माले नयाँ र जित्ने क्षमता भएका उम्मेदवार ल्याउने तयारी भइरहेको बताए।
एमालेको तयारी
एमालेले पूर्व राष्ट्रिय सभा सदस्य खिमलाल भट्टराईलाई उम्मेदवार बनाउने तयारी गरेको छ। औपचारिक घोषणा नभए पनि पार्टी अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले तयारी गर्न निर्देशन दिएको बताइन्छ।
माओवादी र अन्य दलको अवस्था
माओवादीले समाजवादी मोर्चासँग साझा उम्मेदवार दिने वा एक्लै लड्ने विषयमा छलफल गरिरहेको छ। विगतमा यस क्षेत्रमा चौथो स्थानमा आएको माओवादी यसपटक गठबन्धनको विकल्प खुला राखेको छ।
रास्वपाको खुला प्रतिस्पर्धा
रास्वपाले साउन ५ गते उम्मेदवार आह्वान गर्दा ९ जनाले नाम दर्ता गरेका छन्। पार्टीले ‘प्राइमरी इलेक्सन’मार्फत उम्मेदवार छनोट गर्दै प्रतिस्पर्धात्मक अभ्यासलाई बढावा दिएको छ। विगतको समानुपातिक मत परिणामअनुसार रास्वपा तेस्रो शक्तिका रूपमा रहेको छ।
राप्रपाको सम्भावित उम्मेदवार
राप्रपाले दिवंगत दीपक बोहोराका छोरासहित ६ जनाको नाम सिफारिस गरेको छ। यसअघि बोहोराले कांग्रेसका खाँणलाई २,६८१ मतान्तरले हराएका थिए।
राजनीतिक विश्लेषकहरूका अनुसार रुपन्देही–३ भौगोलिक, सामाजिक र राजनीतिक विविधताका कारण नेपालको प्रतिनिधिमूलक निर्वाचन क्षेत्र हो। यो उपनिर्वाचनको परिणामले २०८४ को आमनिर्वाचनमा जनलहर कता जाँदैछ भन्ने स्पष्ट संकेत दिने अपेक्षा गरिएको छ।