दुबईको जेलमा २२ वर्षदेखि मृत्युदण्डको सजायमा बसिरहेका निर्दोष नेपाली अमरबहादुर बमको जीवन अहिले प्रधानमन्त्रीको सानो पहलको पर्खाइमा छ। अमरको जीवन रक्षाको यो मुद्दा अब केवल कानुनी होइन, मानवीय दायित्व पनि हो।
दार्चुला जिल्लाका अमरबहादुर बम सन् २००٣ यता संयुक्त अरब इमिरेट्स (यूएई) को जेलमा मृत्युदण्डको सजायमा रहेका छन्। दुबईको मुद्दा नम्बर ६९०/२००३ अन्तर्गत उनलाई मतियारको आरोपमा दोषी ठहर गरिएको थियो। तर, घटनाको विवरण हेर्दा उनी निर्दोष रहेको स्पष्ट देखिन्छ।
दुबई पुगेको यात्रा, र २२ वर्ष लामो त्रास
अमर भारतको नयाँदिल्लीमा ड्राइभरको रूपमा काम गर्थे। एक भारतीय व्यक्तिले उनलाई राम्रो काम र तलबको लोभ देखाएर दुबई पुर्याए। त्यहाँ पुगेर अमरलाई दुई भारतीयसँग राखियो, जसको दैनिक दिनचर्या अमरले गाडी चलाएर सहयोग गर्ने थियो।
२००३ जनवरी १९ मा ती दुई व्यक्ति दुबईको ‘इन्डियन क्लब’ भित्र गए। करिब आधा घन्टापछि हतारिँदै फर्किए र अमरलाई गाडी द्रुत हाँक्न निर्देशन दिए। डेरामा पुगेपछि उनीहरू हतार–हतारमा सामान प्याक गर्न थाले। शंका लागे पनि अमरले केही गर्न सकेनन्।
केही दिनपछि उनीहरूले सँगै भाग्ने योजना बनाए। उनीहरू आफ्नै क्रुजबाट देश छाड्ने योजनामा थिए। अमरको नाम समेत क्रुजको स्टाफमा राखियो। तर, क्रुज चढ्नुअघि नै दुबई प्रहरीले उनीहरूलाई समातेको थियो।
निर्दोष हुँदाहुँदै यातना र आत्मस्वीकारोक्ति
पक्राउपछि अमरमाथि निर्मम यातना दिइयो। डर, पीडा र विदेशी भूमिको असहज परिस्थितिले गर्दा उनले अन्ततः “थाहा थियो” भनेर स्वीकार गरे। भाषा बुझ्न नसक्ने कारण अदालतमा पनि आफू निर्दोष रहेको स्पष्ट गर्न सकेनन्।
अदालतले मुख्य दुई भारतीयलाई हत्यारा ठहर गर्यो भने अमरलाई मतियार मानेर मृत्युदण्ड सुनायो।
राजनीतिक तहबाट पहलको आवश्यकताः प्रधानमन्त्रीको कदमले जीवन दिन सक्छ
संयुक्त अरब इमिरेट्समा न्यायिक निर्णयमाथि पनि राजाले क्षमा दिन सक्छन्। यसका लागि नेपाल सरकारको उच्चस्तरीय हस्तक्षेप आवश्यक हुन्छ।
२०६९ सालमा तत्कालीन प्रधानमन्त्री डा. बाबुराम भट्टराईले अमरबहादुरलाई बचाउने प्रतिवद्धता जनाएका थिए। तर त्यो प्रतिबद्धता व्यवहारमा परिणत भएन।
आजको मितिमा प्रधानमन्त्रीको सानो तत्परताले अमरको जीवन जोगिन सक्छ। उनलाई क्षमाको लागि यूएईका शासकहरूसमक्ष अपील गर्न सकिन्छ।
दुई अभियुक्तकै बयानः “अमर निर्दोष छन्”
हत्या अभियोगमा संलग्न रहेका करन सिंह र मनोज मुदानाले दुबई अदालतलाई छुट्टाछुट्टै पत्र लेखेर अमर निर्दोष रहेको खुलेर बताएका छन्। पत्रमा उल्लेख गरिएको छ कि अमरलाई घटनाबारे केही जानकारी थिएन र उनीहरूलाई सवारी मात्रै गराउँदै आएका थिए।
तर दुबई अदालतले ती पत्रलाई उपेक्षा गरेको देखिन्छ। अदालतले अमरलाई पनि “मतियार” भनेर मृत्युदण्डको सजाय सुनायो।
भारत–नेपाल सुपुर्दगी सन्धि र प्रक्रिया ढिलाइ
यस मुद्दामा भारतसँगको सुपुर्दगी सन्धिको कारण अमरको जीवन अझै अप्ठ्यारो मोडमा छ। भारतीय पक्षले पनि आफ्ना अभियुक्तहरूलाई उतै कारबाही होस् भन्ने चाहनाले सुपुर्दगीमा चासो नदिएको स्रोतहरू बताउँछन्।
यदि भारतले आफ्नो नागरिकलाई फर्कायो र नेपालले अमरलाई छुटाउन पहल गरेन भने, दुबई सरकारले उनलाई मृत्युदण्ड दिन सक्ने खतरा उच्च छ।
नेपाली समाज यूएईको सक्रियता र अमरको जीवनरक्षा अभियान
युएईस्थित नेपाली समाजका पूर्वअध्यक्ष कृष्णबहादुर ढकालले अमरको जीवन रक्षा गर्न प्रधानमन्त्रीसमक्ष अपिल गर्दै भन्नुभयो, “प्रधानमन्त्रीज्यू, कृपया अब मौन नबस्नुस्। निर्दोष नेपालीको जीवन बचाउनको निम्ति तपाईंको हस्तक्षेप अपरिहार्य छ।”
ढकालका अनुसार अमरको जीवन रक्षा नेपाल सरकारको साखसँग जोडिएको छ।
अमरको प्रधानमन्त्रीलाई भावुक अनुरोधः “मेरो जीवनको जिम्मेवारी लिनुहोस्”
अमरले भनेका छन्, “प्रधानमन्त्रीज्यू, तपाईंको एउटा भ्रमण, एउटा शब्दले मेरो जीवन फिर्ता ल्याउन सक्छ। म बाँच्न चाहन्छु। म निर्दोष हुँ। तपाईंको संवेदनशीलता र नेतृत्वमाथि विश्वास छ।”
उनका अनुसार, अन्य देशका नेताहरू आफ्ना नागरिकका लागि दुबईको जेलसम्म आउँछन्, तर नेपाली नागरिकहरूले यस्तो चासो पाएका छैनन्।
उनीसँग बाँकी आशा के ?
“म नेपाली जनताको आवाजबाट बाँच्न सक्छु। अदालतभन्दा ठूलो जनताको न्याय हो,” अमरले मार्मिक रूपमा भने।
उनले दुबई अदालतमा पठाएको पत्रमा पनि यातना दिइएको स्वीकारोक्ति खारेज गरिदिन अनुरोध गरेका छन्।
परिवार र दूतावासको भूमिका
विगत २२ वर्षदेखि अमरको परिवारले नेपाल सरकारमा दर्जनौं ज्ञापनपत्र बुझाएको भए पनि कुनै ठोस चासो नदेखिएको उनको गुनासो छ। दूतावासले पनि सुरुका वर्षहरूमा कुनै सक्रियता नदेखाएको अमरले उल्लेख गरेका छन्।
अन्तिम अपिल – न्यायका लागि आर्तनाद
अमरबहादुरको अन्तिम इच्छा भनेको देश फर्कनु, आमा–बुवालाई अँगालो हाल्नु र कानुनी शिक्षा लिएर अरू निर्दोषहरूका लागि लड्नु हो।
“प्रधानमन्त्रीज्यू, यो मेरो अन्तिम अपिल हो। म कुनै माग गर्दैछु, म त केवल बाँच्न पाउने अधिकार माग्दैछु। कृपया, मेरो जीवनको जिम्मेवारी लिनुहोस्,” अमरको भावुक शब्दहरू आज सिङ्गो देशको चेतना बनोस्।
न्यायका लागि यो समाचार सेयर गर्नुहोस्।