पाँच वर्षदेखि रोकिएको जमुनी सिँचाइ योजना अब गति लिन थालेको छ। मुआब्जा विवाद र ब्यारेजमा विद्युतीय ढोकाको अभावका कारण अधुरो रहेको योजना अन्ततः अघि बढ्न लागेको छ।
नारायणी सिँचाइ व्यवस्थापन कार्यालयका इन्जिनियर सुरेशप्रसाद साहका अनुसार ढोकाको टेन्डर आह्वान भइसकेको छ र एक कम्पनीले सम्झौता गरी ढोकाको डिजाइनको काम पनि सुरु गरिसकेको छ। अहिले ब्यारेज तटीय क्षेत्रको कुल १७ बिघा १० कट्ठा १० धुर जग्गामध्ये ६ बिघा मात्र बाँकी रहेको छ। बाँकी मुआब्जा वितरणसहित ढोका निर्माणको काम वर्षासँगै सुरु हुने बताइएको छ।
यस योजना अन्तर्गत बाराको आदर्श कोतवाल गाउँपालिका र पचरौता नगरपालिकाको सीमामा ३५ करोड रुपैयाँ खर्चमा मूल संरचना निर्माण भइसकेको छ। प्रारम्भमा बाराको पूर्वी र रौतहटको पश्चिमी भेगका किसानलाई वर्षैभरि सिँचाइ सुविधा उपलब्ध गराउने उद्देश्य राखिएको थियो।
ब्यारेजमा १३ वटा ढोका हुनेछन्, जसमा ४ वटा खोलाको तल्लो भागमा, २ ढोका हेड रेगुलेटरका रूपमा रहने छन्। नहर सञ्चालनमा आएपछि प्रतिसेकेन्ड ७ हजार ५ सय लिटर पानी उपलब्ध हुनेछ। बाढीको समयमा खोलामा ४ लाख लिटरभन्दा बढी पानी प्रवाह हुँदा विद्युतीय ढोकाले तत्काल ढोका खोल्ने सुविधा प्रदान गर्नेछ, जसले मानवीय र भौतिक जोखिम घटाउनेछ।
योजना पूरा भएपछि जमुनी खोलाबाट नहरको पानी गण्डक नहरमा झारिनेछ। यसले बाराको १ हजार २ सय हेक्टर र रौतहटको ८ हजार ३ सय हेक्टर गरी कूल ९ हजार ५ सय हेक्टर जग्गामा सिँचाइ सुविधा उपलब्ध गराउनेछ।
यसरी, लामो समय रोकिएको योजना अब पूर्ण रूपमा सिँचाइ सुविधा उपलब्ध गराउने र स्थानीय किसानलाई लाभान्वित गर्ने दिशामा अघि बढेको छ।