काठमाडौंले ल्यायो २५ अर्ब ७६ करोडको बजेट, पूर्वाधार विकासलाई उच्च प्राथमिकता

काठमाडौं महानगरपालिकाले आर्थिक वर्ष २०८२/८३ का लागि रु. २५ अर्ब ७६ करोड ४३ लाख बराबरको बजेट सार्वजनिक गरेको छ। आइतबार सम्पन्न महानगरको १७औं नगरसभामा उपप्रमुख सुनिता डंगोलले बजेट प्रस्तुत गरेकी हुन्।

बजेट स्रोत विवरण:

महानगरले अनुमान गरेको स्रोतहरू यसप्रकार छन्:

• सञ्चित कोषबाट: रु. २५ अर्ब ११ करोड ४३ लाख
• बाह्य व्ययभार (जग्गा एकीकरण): रु. ६५ करोड

यसमा आन्तरिक आय र बैंक मौज्दातबाट रु. २० अर्ब १२ करोड ६३ लाख र संघ तथा प्रदेश सरकारबाट अनुदान र राजस्व बाँडफाँटबापत रु. ४ अर्ब ९८ करोड ७९ लाख प्राप्त हुने अनुमान गरिएको छ।

मुख्य बजेट विनियोजन क्षेत्रहरू:

प्राथमिकता प्राप्त योजना:

• फोहोरमैला व्यवस्थापन
• विद्यालय शिक्षा सुधार
• सहरी स्वास्थ्य केन्द्रको क्षमता वृद्धि
• एक वडा एक उत्पादन कार्यक्रम
• ऐतिहासिक सम्पदा संरक्षण
• ध्वनि प्रदूषण र यातायात व्यवस्थापन

उपप्रमुख डंगोलले काठमाडौंलाई सफा, हरियाली र जीवन्त सहर बनाउने लक्ष्यमा सबैको सहयोग आवश्यक रहेको बताइन्।

बजेट खर्च र कार्यान्वयनको अवस्था:

चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ मा ५२.१३% मात्र बजेट खर्च भएको तथ्य प्रस्तुत गरिएको छ।

• कुल बजेट: २४ अर्ब ९० करोड
• खर्च: १३ अर्ब ३ करोड
• पुँजीगत खर्च: ४४.७२%
• चालु खर्च: ६३.४२%
• राजस्व संकलन: १२ अर्ब ९० करोड लक्ष्यमा १० अर्ब ९ करोड मात्र संकलन

बजेट कार्यान्वयनका चुनौतीहरू:

• टेन्डर प्रक्रिया ढिलाइ
• फोहोर व्यवस्थापनमा केन्द्रीय सरकारको रुचि कमी
• प्रमुख र प्रशासकीय अधिकृतबीचको विवाद
• बजेट पारित ढिलो हुनु

स्थानीय प्रतिक्रिया:

स्थानीय बुद्धिजीवी इन्द्रलाल सिंहले जनशक्ति, अर्थ र परियोजना तीनै क्षेत्र समन्वय गरेर मात्र लक्ष्यअनुरूपको बजेट कार्यान्वयन सम्भव हुने बताए।

महानगर प्रवक्ता नवीन मानन्धरले टेन्डर असफल भएमा दोहोर्‍याउन महिनौं लाग्ने हुँदा बजेट खर्च कम भएको स्पष्ट पारे।

काठमाडौं महानगरपालिकाको यो बजेट योजना महत्वाकांक्षी र पूर्वाधारमुखी देखिन्छ, तर विगतको खर्च कार्यसम्पादनको सन्दर्भले कार्यान्वयन पक्षमा गम्भीर सुधार आवश्यक देखिन्छ।

सम्पूर्ण जनताको सहयोग र पारदर्शिता कायम गरेर मात्र राजधानीको समग्र विकास सम्भव छ।