जुम्ला सदरमुकाम खलंगास्थित कर्णाली प्रदेशको प्रसिद्ध धार्मिक स्थल चन्दननाथ–भैरवनाथ मन्दिरमा घटस्थापनाको दिन ५२ हाते लिंगो फेर्ने परम्परा यस वर्ष पनि सम्पन्न भएको छ।
सोमबार बिहान परम्परा अनुसार चन्दननाथ मन्दिरमा ५२ हातको लिंगो फेरेर नयाँ ध्वजा फहराइयो। सोही क्रममा भैरवनाथ मन्दिरमा पनि ४८ हातको लिंगो र ध्वजा राखिएको छ।
चन्दननाथ–भैरवनाथ गुठी समितिका अध्यक्ष अमरबहादुर थापाले भने,
“प्रत्येक वर्ष घटस्थापनाको दिन यो परम्परा दोहोर्याइन्छ। ५२ हप्ता भएको वर्षलाई प्रतीक बनाउन ५२ हातको लिंगो राखिन्छ।”
कृषिसँग सम्बन्धित विश्वास
- लिंगो फेरेपछि मात्र जुम्लावासीले घरमा जमरा राख्ने प्रथा छ।
- मन्दिरको माटो लिएर जमरा राख्ने प्रचलन रहेको छ।
- मार्सी धानको सिक चढाउने परम्पराले उत्पादन वृद्धि र किसानलाई उत्साह दिन्छ भन्ने विश्वास छ।
- घटस्थापनादेखि नै धान भित्र्याउने प्रचलन सुरु हुन्छ।
परम्परागत चलन
अघिल्ला दशकसम्म कर्णाली अञ्चलका विभिन्न जिल्लाबाट मन्दिरका लागि धार्मिक सामग्री ल्याउने परम्परा थियो।
- जुम्लाबाट – अन्न र पैसा
- कालिकोटबाट – बाबियो, घिउ, मह
- हुम्लाबाट – ठेटुवा, चौँरी फुर्को
- मुगुबाट – मास, मुगी दाल, राडीपाखी
हाल भने सुरक्षाकर्मीमार्फत नै सबै व्यवस्था मिलाइने गरिएको छ।
सामूहिक संस्कार
लिंगो फेरेपछि परिवारका सदस्यहरू भेला भई नुवागी खाने चलन जुम्लामा अझै जीवित छ। यस दिनलाई कृषिमा समृद्धि, प्राकृतिक विपत्तिबाट रक्षा र भोकमरी नहोस् भन्ने कामना गर्ने अवसरका रूपमा लिइन्छ।