बबई, भादा र औराहीजस्ता प्रमुख नदीहरू नियन्त्रण गर्ने कार्य अपूरो रहँदा बाँकेको सदरमुकाम गुलरिया बाढीको उच्च जोखिममा परेको छ।
नदी कटान रोकथाम तथा तटबन्ध निर्माण गर्नका लागि अत्यावश्यक मानिने आपतकालीन बजेटसमेत नहुँदा यस क्षेत्रका बालापुर, प्रयागपुर, रामपुरटप्पुजस्ता वडाहरू डुबानमा पर्ने ठोस सम्भावना देखिएको हो।
बबई, भादा, औराही नदी व्यवस्थापन कार्यालयका निमित्त प्रमुख प्रकाश भट्टराईका अनुसार, “तटबन्धका लागि साधारण बजेट मात्र होइन, आपतकालीन बजेटको पनि निकासा भएको छैन। बोरा, डोरी, मजदुर खर्च जस्ता आधारभूत सामग्रीको समेत अभाव छ।”
यो आर्थिक वर्षमा मात्रै करिब ८ करोड रुपैयाँको बजेट तटबन्ध निर्माणका लागि माग गरिए पनि हालसम्म निकासा भएको छैन।
२०७४ सालमा स्थापना गरिएको आयोजनाको कार्यालय अब डडेलधुरा स्थानान्तरण हुँदैछ। तर, सम्पर्क कार्यालय भने राजापुरस्थित कर्णाली नदी व्यवस्थापन आयोजना अन्तर्गत रहनेछ। हाल आयोजनामा जम्मा दुई जना प्राविधिक मात्रै कार्यरत छन्।
गत वैशाख ३१ मा प्रमुखको सेवानिवृत्तिपछि कार्यालय अब निमित्त प्रमुखको भरमा चलिरहेको छ। नदी कटानको उच्च जोखिम रहेको गुलरिया–४ र ५ का क्षेत्रमा सांसद सञ्जयकुमार गौतम, प्रमुख जिल्ला अधिकारी सुरेन्द्र पौडेल, सुरक्षा अधिकारी र प्राविधिक टोलीले स्थलगत अनुगमन गरेका छन्।
सांसद गौतमले सरकारको निर्णयप्रति असन्तुष्टि जनाउँदै भने, “अर्बौं लगानी गरिएको आयोजना अधुरै अवस्थामा अर्को ठाउँ लैजाने निर्णय गलत छ। बजेट नदिँदा गुलरियामा ठूलो जनधनको क्षति हुन सक्छ।”
बबई, भादा र औराही नदीको तटीय क्षेत्रमा २०७१ र २०७४ को बाढीले ४० जनाको ज्यान लिएको थियो भने ५०० भन्दा बढी घरमा क्षति पुगेको थियो। त्यसैबेलादेखि बबई नदी नियन्त्रण आयोजनाको स्थापना गरिएको हो।
प्रगति विवरण:
- बबईमा ७७.८५% काम सम्पन्न
- भादा नदीमा ४.४३%
- औराहीमा २.२२% मात्र प्रगति
हालसम्म २ अर्ब ४० करोड ९५ लाख रुपैयाँ खर्च भइसकेको आयोजनाले जनाएको छ। तर बजेट मागअनुसार निकासा नहुँदा काममा अपेक्षित गति आएको छैन।
गुलरिया–४ का किसान रंगी थारुले भने, “बाढी आए गाउँसहित खेत बगाउने डर छ, राती निद्रा लाग्दैन।”