भोजपुरको षडानन्द नगरपालिका–१० साम्पाङका वडाध्यक्ष प्रेमदोर्ची शेर्पा जनप्रतिनिधि मात्र होइन, व्यावसायिक जडीबुटी किसानका रूपमा पनि परिचित भएका छन्। जनताको सेवासँगै उनले जडीबुटी खेतीलाई व्यवसायिक रूपमा अघि बढाउँदै वार्षिक ५ देखि ७ लाख रुपैयाँसम्म आम्दानी गर्दै आएका छन्।
उनको बहुउद्देश्यीय जडीबुटी नर्सरी केन्द्रमा हाल करिब ६० ड्याङमा विभिन्न जातका जडीबुटीका बिरुवा रहेका छन्।
२२ वर्षदेखि निरन्तर खेती
शेर्पाले आफ्नै घर रहेको तीनतले क्षेत्रमा २२ वर्षअघि नै जडीबुटी खेती सुरु गरेका थिए। उनले चिराईतो, सतुवा, लोठसल्ला, सेतक चिनी, सिमखुदोल लगायतका मूल्यवान जडीबुटी उत्पादन गर्दै आएका छन्।
गत वर्ष मात्रै उनले १२ मन चिराईतो बिक्री गरेका थिए। उनका अनुसार अन्य परम्परागत बालीको तुलनामा जडीबुटी खेतीबाट दोब्बर आम्दानी हुन्छ।
स्थानीय किसानलाई लाभ
जडीबुटी खेतीमा यहाँका स्थानीयले पनि राम्रो आम्दानी गरिरहेका छन्। औसतमा एक किसानले २ लाखदेखि १० लाख रुपैयाँसम्म वार्षिक आम्दानी गर्ने गरेको वडाध्यक्ष शेर्पाले बताए।
‘दश हजारको अन्यबाली उत्पादन हुने जमिनमा जडीबुटी खेतीबाट ५० हजारसम्म आम्दानी लिन सकिन्छ,’ शेर्पाको भनाइ छ।
बजारमा सहजता
जडीबुटीको बिक्रीमा कुनै समस्या नभएको उनको अनुभव छ। ठेकेदार घरमै आएर खरिद गर्ने भएकाले उत्पादन सहजै बिक्री हुने गरेको उनले बताए।
उनको फर्ममा उत्पादन भएका विरुवा अन्य जिल्लामा समेत निर्यात हुने गरेको छ।
सीप बाँड्दै प्रोत्साहन
शेर्पाले आफूले सिकेको सीपलाई नवआगन्तुक किसानसँग बाँड्ने गरेका छन्। वडाबाट समेत जडीबुटी खेतीलाई प्रोत्साहन गर्ने कार्यक्रम सञ्चालन भइरहेको छ।
उनका अनुसार, जनप्रतिनिधि भएपछि तीनतले क्षेत्रलाई जडीबुटी पकेट क्षेत्र घोषणा गर्न सफल भएका छन्।
निष्कर्ष
राजनीतिक जिम्मेवारीसँगै व्यवसायलाई पनि अघि बढाउँदै वडाध्यक्ष शेर्पा कृषि–उद्यम र आत्मनिर्भरताको प्रेरणादायी उदाहरण बनेका छन्।