चालु आर्थिक वर्ष २०८१/८२ को पहिलो ११ महिनामा नेपालले ऐतिहासिक निर्यात वृद्धि हासिल गरेको छ। भन्सार विभागका अनुसार यो अवधिमा देशको कुल निर्यात २ खर्ब ४७ अर्ब ५७ करोड रुपैयाँ पुगेको छ, जुन अघिल्लो आर्थिक वर्षको सोही अवधिको तुलनामा करिब एक खर्ब रुपैयाँले बढी हो।
गत वर्षको ११ महिनामा १ खर्ब ३९ अर्ब रुपैयाँभन्दा थोरै बढी मात्र निर्यात भएको थियो। तुलनात्मक रूपमा हेर्दा, चालु वर्षमा निर्यातमा ७७.७७ प्रतिशतको उल्लेखनीय वृद्धि देखिएको छ।
यो वृद्धिको मुख्य कारण भनेको प्रशोधित भटमासको तेल (Refined Soybean Oil) को उच्च निर्यात हो। यो एक्लैले कुल निर्यातको ३७.७७ प्रतिशत हिस्सा ओगटेको छ। साथै, सनफ्लावरको बीउ र तेल, गलैंचा, र अलैंची पनि नेपालबाट निर्यात हुने प्रमुख वस्तुहरूमा पर्दछन्।
भन्सार विभागका अनुसार:
- प्रशोधित भटमासको तेल निर्यात: ९३ अर्ब ५१ करोड रुपैयाँ
- सनफ्लावर बीउ तथा तेल: ११ अर्ब ३३ करोड रुपैयाँ
- गलैंचा: ९ अर्ब ७८ करोड रुपैयाँ
- अलैंची: ७ अर्ब १९ करोड रुपैयाँ
दोस्रो तर्फ, आयाततर्फ भने डिजेल, कच्चा भटमासको तेल, पेट्रोल, र खाना पकाउने ग्यास सबैभन्दा धेरै ल्याइएको छ। साउनदेखि जेठसम्म:
- डिजेल आयात: १ खर्ब १५ अर्ब रुपैयाँ
- कच्चा भटमासको तेल: ९५ अर्ब रुपैयाँ
- पेट्रोल: ५८ अर्ब रुपैयाँ
- खाना पकाउने ग्यास: ५७ अर्ब रुपैयाँ
भन्सार विवरण अनुसार, चालु आर्थिक वर्षको कुल वैदेशिक व्यापारमा निर्यातको हिस्सा १३.०८ प्रतिशत पुगेको छ भने आयात ८६.९२ प्रतिशत मा झरेको छ। अघिल्लो वर्ष यो अनुपात निर्यात ८.७४ प्रतिशत र आयात ९१.२६ प्रतिशत थियो।
यो आँकडाले स्पष्ट देखाउँछ कि नेपालले वैदेशिक व्यापार सन्तुलनतर्फ केही कदम चालेको छ र खाद्य तेल जस्ता उत्पादित वस्तुहरूको निर्यातमार्फत विदेशी आम्दानी बढाउँदै लगेको छ।