नेपाल आयल निगमले चितवनको राप्ती नगरपालिका–१ लोथरमा १४ अर्ब ९ करोड रुपैयाँको लागतमा दोस्रो चरणको पेट्रोलियम पाइपलाइन र भण्डारण गृह निर्माण सुरु गरेको छ। ३ वर्षभित्र सम्पन्न गरिने भनिएको यो परियोजनाले देशको पेट्रोलियम आपूर्ति प्रणालीलाई आधुनिक र सुरक्षित बनाउने अपेक्षा गरिएको छ।
पाइपलाइन परियोजनाको मुख्य विशेषता:
- स्थान: राप्ती नगरपालिका–१, लोथर, चितवन
- लम्बाइ: अमलेखगन्जदेखि लोथरसम्म ६२ किलोमिटर
- पाइपको व्यास: १०.७५ इन्च
- डिपो क्षेत्रफल: करिब २३ बिघा १२ कठ्ठा
- भण्डारण क्षमता: कुल ९१,९०० किलोलिटर
- सम्पूर्ण लागत: १४ अर्ब ९ करोड ६० लाख रुपैयाँ
भारतसँग सहकार्यमा बन्दै पाइपलाइन
यो परियोजना नेपाल आयल निगम र भारतको इन्डियन आयल कर्पोरेसन (IOC) बीचको B2B सम्झौताअनुसार निर्माण हुँदैछ। पाइपलाइन बिछ्याउने लागत IOC ले बेहोर्नेछ भने भण्डारण डिपो निर्माणको जिम्मा नेपाल आयल निगमको हुनेछ।
परियोजना प्रमुख ई. प्रदीपकुमार यादव भन्छन्:
“सबै प्रक्रिया पूरा भइसकेको छ, अब निर्माण कार्य धमाधम सुरु हुन्छ। ५४ महिनाको लक्ष्य भए पनि हामी ३ वर्षभित्र परियोजना सम्पन्न गर्ने छौँ।“
पाइपलाइन बनेपछि हुने फाइदाहरू
- चोरी र मिसावट न्यून हुने
- इन्धन ढुवानी सुरक्षित र भरपर्दो
- पर्यावरणमैत्री आपूर्ति प्रणाली
- २७३ किलोलिटर प्रति घण्टा आपूर्ति क्षमता
- ३२,००० किलोलिटर इन्धन सधैँ उपलब्ध हुने
- २० मिलियन टन वार्षिक ढुवानी क्षमता
डिपोमा बन्ने संरचनाहरू
| इन्धन प्रकार | ट्यांकी संख्या | कुल क्षमता |
|---|---|---|
| पेट्रोल | ३ | ११,००० किलोलिटर |
| डिजेल | ३ | १५,५०० किलोलिटर |
| मट्टितेल | २ | ८०० किलोलिटर |
| हवाई इन्धन | ३ | ३,६०० किलोलिटर |
| ट्रान्समिक्स ट्यांक | २ | (समायोजन ट्यांकी) |
स्थानीय सरकारको प्रतिक्रिया
राप्ती नगरपालिका–१ का वडाध्यक्ष सिद्धलाल स्याङ्तानले भने:
“यो परियोजना चितवनको गौरव हो। यसको सफल कार्यान्वयनले स्थानीय रोजगारी, आर्थिक आयआर्जन र पूर्वाधार विकासमा टेवा पुग्नेछ।“
परियोजनाको पृष्ठभूमि
नेपालमा भारतको मोतिहारीदेखि अमलेखगन्जसम्मको ६९ किमी पाइपलाइन २०७६ सालदेखि सञ्चालनमा आएको हो। अहिलेको दोस्रो चरणको विस्तारले देशका पश्चिमी र उत्तरी क्षेत्रहरूमा पेट्रोलियम आपूर्तिमा सहजता ल्याउने अपेक्षा गरिएको छ।